8 กุมภาพันธ์ 2555

ฟังเสียง The Everest






เมื่อช่วงกลางเดือนมกราคมผมได้บรรยายถึงรายละเอียดต่าง ๆ ของ The Everest  คราวนี้ก็เป็นการทดสอบเสียงดูบ้าง  สายที่ใช้เป็นสายธรรมดา ไม่มียี่ห้ออะไร  ลองดูว่าคุณภาพของเสียงจะเป็นอย่างไร  บันทึกภาพและเสียงจากโทรศัพท์มือถือ ลองฟังดูครับ




ขอขอบคุณ  Larisa Spitzer   ที่มาช่วยทดสอบบรรเลงบทเพลงเพราะๆ ในครั้งนี้  น้องเค้าเป็นครูสอนไวโอลินอยู่ที่โรงเรียนนานาชาติ ICS  บางนา  

6 กุมภาพันธ์ 2555

ทำกบ


การสร้างไวโอลิน เครื่องมือมีส่วนสำคัญอย่างยิ่งในการสร้างสรรผลงานให้ออกมาได้ดี เคยเล่าไว้แล้วสำหรับกบล้างซึ่งเป็นกบสำหรับการปรับไสหน้าไม้ให้เรียบ ก่อนที่จะส่งผ่านไปทำงานในขั้นตอนอื่นต่อไป วันนี้่จึงอยากจะแนะนำกบในแบบอื่นที่จำเป็นอย่างยิ่ง เรียกว่าเป็นเครื่องมือเฉพาะทางหาซื้อไม่ได้ตามร้านค้าทั่วไป ต้องสั่งนำเข้ามาโดยเฉพาะหรือถ้าอย่างนั้นก็ต้องทำเอาเอง


ในภาพเป็นกบตัวแรกที่ผมหัดทำ ด้วยความที่ไม่เคยมีพื้นฐานทางด้านงานไม้มาก่อน รู้จักเครื่องมือช่างอยู่ก็ไม่กี่อย่าง การเริ่มต้นของผมจึงมาจากการอ่านศึกษาตำราทุกเล่มที่่เกี่ยวข้องกับงานไม้จากห้องสมุดมหาลัย และในโลกอินเตอร์เน็ต การทำไวโอลินก็ศึกษาจากคลิปต่าง ๆ ที่โพสเอาไว้มากมายใน you tube อาจาร์ยของผมจึงมีมากมายหลายท่านเหลือเกิน อยากจะแสดงความคารวะมานะที่นี้ แม้เราจะไม่เคยรู้จักกันเลยก็ตาม


การอ่านมาก ๆ เป็นสิ่งดีครับ แต่ผลงานจะเกิดขึ้นได้ต้องลงมือปฏิบัติเท่านั้นจึงจะได้มา ช่วงหนึ่งที่ศึกษามากๆ ดูคลิปมากๆ มันเกิดความกลัวขึ้น เพราะดูแล้วมันไม่ใช่สิ่งที่ง่ายดายเลย เครื่องมือหลายอย่างก็แปลกดีเหลือเกินแล้วจะไปหาที่ไหน นั่นเป็นความรู้สึกที่ผมพอจะจำได้และต้องบันทึกไว้เป็นความทรงจำที่ล้ำค่า การสร้างไวโอลินของผมจึงเริ่มต้นจากการทำกบ เป็นกบขนาดเล็กท้องมน และเรียบ ทำไว้หลายตัว ซึ่งเป็นเรื่องดีมากในการสะสมประสบการณ์ทักษะงานไม้ จับสิ่วเป็นครั้งแรก หัดใช้เลื่อยเป็นครั้งแรก หัดการลับคม รวมทั้งการได้รับบาดเจ็บจากการใช้งานไม่ถูกต้องได้แผลกันตั้งแต่ตอนแรกเลย แต่ไม้ท้อครับ


2 ภาพบนสุดเป็นกบตัวแรกที่หัดทำ ทำจากไม้เมเปิล ใช้งานอยู่ในช่วงแรกปัจจุบันเก็บเข้าพิพิธภัณฑ์แล้ว ไม้เมเปิลเนื้ออ่อนเกินไปที่จะใช้ทำกบ ถัดมาเป็นตัวที่ใช้งานอยู่ ทำจากไม้ชิงชันยาวประมาณ 1 นิ้วเศษ ใบกบกว้างประมาณ 1 เซนติเมตร ตัวนี้เป็นกบท้องมน


จากนั้นก็สร้างตามๆ ขึ้นมาอีกหลายตัว และนี่ก็เป็นแค่ส่วนหนึ่งที่ผมสร้างขึ้นมา สามารถใช้งานได้ทุกตัวเลือกเอาตามความเหมาะสมกับลักษณะงาน ส่วนไม้ที่ใช้ทำกบต้องเป็นไม้เนื่้อแข็ง อย่างไม้ชิงชัน ไม้พยูง มีอยู่ตัวหนึ่งในภาพทำจากไม้มะค่าตัวที่ใหญ่สุดด้านบนซ้าย คราวหน้าผมจะสาธิตการทำกบ ที่ผมโปรดปรานตัวหนึ่งใช้งานมากที่สุด ที่สำคัญคือทำจากเศษไม้ชิงชันครับ



เป็นอีกครั้งหนึ่งซึ่งธรรมชาติแปรปรวน ฝนตกหนักตอนกลางคืนแบบไม่ให้ตั้งตัว เครื่องมือต่างๆ ที่เก็บไว้ที่ระเบียงหลังห้อง ถูกฝนสาดเสียเปียกปอน เลยงานเข้าต้องถอดมาเช็ดทำความสะอาดทั้งหมด ผมได้ฟังข่าวช่วงนี้แถบซีกโลกเหนือ ทั้งยุโรป เอเซีย จีน มองโกลเลีย อากาศหนาวจัด อุณหภูมิติดลบไป 30-40 องศาเซลเซียส คิดถึงว่าแล้วถ้าเป็นเราบ้างจะใช้ชีวิตอยู่อย่างไงนะ โลกเรากำลังเปลี่ยนแปลง......แล้วประเทศไทยจะต้องเจอกับอะไรบ้างล่ะปีนี้

1 กุมภาพันธ์ 2555

ลูกแปลก ( Alternative)


ไวโอลินคันนีัได้รับแรงบันดาลใจจากกีตาร์โอเวชั่น ย้อนหลังไปประมาณ 1 ปี ระหว่างที่กำลังดูทีวีอยู่ จำไม่ได้ว่ารายการอะไรช่องอะไร แต่สาระอยู่ที่ว่าเป็นรายการเพลง ที่นักดนเตรีกำลังกีตาร์อยู่ กีตาร์ที่ใช้เล่นผมเห็นก็รู้ว่าเป็นกีตาร์โอเวชั่น เป็นกีตาร์หลังเต่าช่องเสียงหลายๆ ช่องออกแบบให้อยู่ด้านบน ไม่ใช่เรื่องแปลกอะไรเพราะเราคงเห็นกันจนชินสำหรับนักดนตรีมืออาชีพ หรือสมัครเล่นที่มีฐานะก็สามารถหาซื้อมาเล่นเป็นเจ้าของได้ ด้วยคุณภาพความเป็นเอกลักษณ์ ความแปลกใหม่ของรูปทรงและวัสดุที่ใช้ผลิต แม้แต่ผมเองก็เคยคิดฝันว่าอยากเป็นเจ้าของกีตาร์โอเวชั่นซักตัว แม้จะเป็นรุ่นเล็กก็ยังดี แต่ความนึกฝันนั้นก็เลือนลางจางหายไปกับกาลเวลา ด้วยภาระหน้าที่และการงานทำให้ห่างเหินจนลืมเลือนไป


จากกีตาร์ที่เห็น อยู่ๆ ก็เกิดนึกอะไรขึ้นมาได้ ทำไมเราไม่ลองทำไวโอลินที่มีช่องเสียงอยู่ด้านบนบ้างนะ จากนั้นผมก็เฝ้าฝันว่าจะทำไวโอลินที่ว่านั้นให้ได้ คิดออกแบบช่องเสียงว่าควรเป็นอย่างไร ขนาดเท่าไหร่ ไว้ตรงไหนดี จนลืมนึกถึงอุปสรรคและข้อจำกัดบางอย่าง เมื่อกลางปี 2554 ผมได้โพสเรื่องราวของ Alternative ไว้บนบล็อคตัวเก่าของผม (ปัจจุบันได้ปิดทำการไปเรียบร้อยแล้ว) ตอนนั้นผมก็ยังไม่แน่ใจว่าจะสามารถสร้างออกมาได้สำเร็จ


ช่องเสียงที่ได้ออกแบบขึ้นมาใหม่ จากหลายสิบแบบที่คิดขึ้นมาสุดท้ายมาจบที่แบบที่เห็น


แผ่นหน้าที่ถูกทำออกมาแล้วเสร็จรอชิ้นส่วนอื่นๆ ที่จะมาประกอบเป็นไวโอลิน แต่ถูกวางทิ้งไว้ระยะหนึ่งเพราะมานึกได้ว่าแล้วเจ้า sound post จะใส่เข้าไปอย่างไง โอีว พระเจ้า มานึกเข้าใจตอนนี้เองว่า ทำไมไวโอลินจึงมีรูปทรงอย่างที่เห็นแบบนี้มาเป็นพัน ๆ ปีแล้ว


ช่วงกลางปี 54 ผมกลับสร้างมันต่อจนแล้วเสร็จ ใส่ purfling เว้ารูปหัวใจและหมุดตามแบบฉบับของผม แผ่นหลังเป็นไม้เมเปิลชิ้นเดียว


เป็นไวโอลินตัวแรกที่ทำหัวแบบเจาะ ต้นแบบของ Everest ที่สร้างตามขึ้นมาเป็นตัวที่ 2


ภาพถ่ายด้านหลัง


ฟิงเกอร์บอร์ด ทำจากไม้ชิงชันออกสีแดงอมน้ำตาล เป็นไวโอลินที่ผมชอบเล่นมากตัวหนึ่งเนื่องจากเสียงใสชัดเจน หวานนุ่มนวล ให้เสียงเบสที่กังวาล ปัจจุบันไวโอลินตัวนี้อยู่ในความดูแลของคุณหมอมานะ และมีชื่อว่า "ลูกแปลก"

27 มกราคม 2555

สิ่วแกะสลัก


เครื่องมือชิ้นต่อไปสำหรับงานสร้างไวโอลิน ก็คงจะรู้จักคุ้นเคยกันดีอยู่แล้วเรียกว่าเป็นเครื่องมือพื้นฐานอีกชิ้นก็ว่าได้ นั่นก็คือสิ่ว สิ่วที่ใช้ในงานไวโอลิน ก็จะมีทั้งสิ่วแกะสลัก และสิ่วปากบาง ขึ้นอยู่กับลักษณะของงาน ที่สำคัญคือสิ่วที่สองมีหลายขนาดมาก อย่างในภาพเป็นสิ่วล่าสุดที่ผมเพียรพยายามค้นหามานาน เป็นชุดสิ่วที่มีทั้งสิ่วแกะสลักและสิ่วปากบางรวมอยู่ในชุดเดียวกัน สิ่วยาวประมาณ 12 นิ้ว มีหลายขนาดซึ่งจะทำให้สามารถทำงานได้อย่างคล่องตัวมากยิ่งขึ้น ด้ามเป็นไม้ เหมาะมือดี เนื้อเหล็กคุณภาพดี

ข้อสำคัญประการหนึ่งสำหรับช่างไม้ คือเรื่องของการลับคม อย่างสิ่วชุดที่พึ่งได้มาใหม่นี้ยังไม่ได้ลับคม เป็นทักษะที่จำเป็นและต้องฝึกฝน มีผลต่อคุณภาพของงาน ไม่ว่าจะเป็นใบกบ มีด หรือสิ่วต้องคมอยู่เสมอ


สิ่วแกะสลักชุดก่อนหน้าที่ใช้อยู่ เป็นสิ่วชุดเล็ก ยาวประมาณ 6 นิ้ว มียี่ห้อติดอยู่ข้างๆ ด้วย




สิ่วแกะสลักชุดนี้สำหรับนักเรียน ไว้ฝึกหัดวิชาการแกะสลัก ได้มาฟรีเพราะไม่มีใครใช้แล้ว แต่พอได้มาก็ไม่ได้ใช้เช่นกัน


สำหรับ 2 อันนี้ ก็ใข้ได้ดีเหมือนกัน ราคาไม่แพงด้วย ด้ามเป็นไม้จับถนัดมือดี


การเลือกซื้อสิ่ว หรือเครืองมือต่างๆ ก็ควรเลือกชื้อสินค้าที่มีคุณภาพดี ซึ่งก็คงต้องเกี่ยวข้องกับเรื่องของราคาด้วยเช่นกัน ดีก็ต้องราคาสูงเป็นเรื่องธรรมดา ดีในระดับราคาที่สมเหตุผลก็มี หลายๆ ครั้งผมมักเลือกซื้อเครื่องมือเก่า (hand tools) ยี่ห้อที่มีชื่อเสียง ผลิตในประเทศทางฝั่งตะวันตก ซึ่งก็ต้องเลือกดูแล้วมาบูรณะเอาหน่อย ดีกว่าของใหม่ราคาถูกที่มีขายกันดาษดื่น ซื้อมาแล้วเสียดายเงิน

22 มกราคม 2555

กบล้าง


เครื่องมือช่างไม้พื้นฐานสิ่งแรกที่ต้องมีก็ต้องเป็นกบไสไม้ ซึ่งกบไสไม้ก็มีอยู่ด้วยกันหลายชนิด หลายแบบ และหลายขนาดแล้วแต่วัตถุประสงค์การใช้งาน พูดถึงกบไสไม้แล้วทำให้ผมนึกตัวเองในตอนที่เริ่มเข้ามาทำไวโอลินตัวแรก ไม่มีพื้นฐานงานไม้เลยแม้ซักนิดเดียว ไปที่ร้านตั้งใจจะไปซื้อกบไสไม้ มีคนแนะนำว่าให้ซื้อกบตัวแรกต้องเป็นกบล้าง แต่มารู้ทีหลังว่าเจ้าตัวที่ซื้อมานั้นเป็นกบผิว สุดท้ายต้องกลับไปขอเปลี่ยนเป็นกบล้าง แต่ก็ยังเจอปัญหาไสไม่เป็น ไสแล้วทำไมติดตลอด ขี้กบก็ไม่ออก ทำไมมันยากอย่างนี้ แล้วจะถอดใบกบอย่างไงไม่เป็นอะไรเลยซักอย่าง สุดท้ายแล้วกบไสไม้ตัวนี้ถูกเก็บเอาไว้เฉยๆ เป็นเวลากว่า 6 เดือน


กบล้างเป็นกบที่ใช้สำหรับปรับผิวหน้าไม้ให้เรียบในอันดับแรก พูดง่ายๆ ว่าถ้าจะไสไม้ให้เรียบกบตัวแรกที่จะใช้ก็ต้องเป็นกบล้าง เราจะไม่หยิบกบผิวมาไส เพราะจะผิดลำดับการใช้เครื่องมือ กบล้างเป็นกบที่มีมุมอยู่ที่ประมาณ 45-52 องศา ส่วนกบผิวจะมีองศาสูงกว่า 52 องศาขึ้นไป ซึ่งก็แล้วแต่ว่าใครเป็นคนทำ ไม้ที่ใช้ทำกบในบ้านเราก็จะเป็นไม้ชิงชัน ไม้พยูง ไม้เขลง(ต้นหยี ผลนำไปทำลูกหยี) ซึ่งเป็นไม้เนื้อแขง แกร่ง เหนียว แต่ที่ผมอยากได้อีกอย่างคือกบที่ทำจากไม้มะเกลือ ซึ่งในบ้านเราผมยังไม่เคยเห็น


กบล้างมีหลายขนาด ส่วนใหญ่จะวัดจากความยาว มีตั้งแต่ 6 นิัว ไปจนถึง 26 นิ้ว ยาวสุดที่เคยเห็นก็ 50 นิ้ว (เอาไว้ลงกินเนสบุ๊ค) ใบกบจะมีขนาด 1 3/4 นิ้ว เป็นส่วนใหญ่ การเลือกใช้ก็ขึ้นอยู่กับงาน ถ้าไสไม้เล็กๆ สั้นๆ ก็ใช้ตัวเล็ก สำหรับการสร้างไวโอลินกบที่ใช้ก็อยู่ประมาณ 6-12 นิ้วก็เพียงพอแล้ว อย่างในภาพเป็นกบล้างเก่าที่ผมพึ่งจะได้มาเมื่อสัปดาห์ก่อนจากตลาดนัดวันอาทิตย์ เป็นไม้ชิงชัน ขนาด 10 นิ้ว


ใบกบเก่าตราตา ของเยอรมันนี ขนาด 1 3/4 นิ้ว จะสังเกตุเห็นว่าใบกบจะมีฝาประกับประกบอยู่ ซึ่งถ้าเป็นกบผิวจะไม่มี ตามตำราเขาว่าช่วยทำให้ขี้กบออกได้ดี


ท้องกบซึ่งผ่านการใช้งานมาอย่างหนัก ไสอยู่เฉพาะจุดจนท้องกบเว้าลงไป ไม่เรียบ


ลองใช้ฉากลองทาบวัดดูจะเห็นได้ชัดว่าท้องเว้าลงไปขนาดไหน


เมื่อถอดออกมากบล้างจะมีชิ้นส่วนอยู่อย่างในภาพ ตัวกบ ลิ่ม มือจับ 3 ชิ้นนี้เป็นไม้ชิงชันทั้งหมด ใบกบ ฝาประกับ น็อตยึดฝาประกับ แหวนรอง (สภาพใหม่ มีก็ดีไม่มีก็ได้) การถอดใบกบจะใช้ฆ้อนเคาะที่บริเวณท้ายกบ แรงสะเทือนจะทำใบลิ่มคลายตัวออก จึงสามารถดึงใบกบออกได้
ฆ้อนพลาสติกหรือฆ้อนไม้จะดีกว่า ถ้าเป็นฆ้อนเหล็กท้ายกบจะยุบ

ขัดสนิมที่ใบกบ และฝาประกับออก สภาพดูดีขึ้น


ไม้ลิ่ม ส่วนที่ถูกตอกมายับเยินก็ตัดออกบ้าง


ขัดแต่งตัวกบโดยเฉพาะท้องกบให้เรียบได้ระนาบ บนแผ่นกระดาษทรายเรียบ


ช่องปากด้านบน ในส่วนที่แหว่งไปเดี๋ยวเราจะเพลาะเสริมเติมไม้ให้เต็ม ด้วไม้ชิงชันเช่นกัน แต่ก่อนอื่นต้องปรับแต่งให้เรียบก่อนอย่างในภาพที่เห็น


เสริมไม้เข้าไป อย่างที่เห็นด้วยกาวสำหรับงานไม้ หรือกาวร้อนก็ได้


ขัดแต่งให้เรียบร้อย


ท้องกบที่ปรับให้มีสภาพเรียบแล้ว


หลังจากติดตั้งใบกบแล้ว ปากของกบอาจจะมีช่องกว้างไปสักนิด และไม่ได้เสริมเหล็กแต่ก็ถือว่าใช้ได้ใม่มีปัญหาแต่อย่างใด


เมื่อแก้ไขแต่ละส่วนเรียบร้อยก็ถึงเวลาประกอบ ได้เป็นกบล้างที่มีสภาพดีไม้ดีดี ไว้ใช้ 1 ตัว ครับ