30 กรกฎาคม 2557

ไวโอลินต่อหัว

ก่อนอื่นก็สวัสดีเพื่อนๆ ที่รักทุกคน  ผมได้ห่างหายไปพอสมควร สาเหตุส่วนหนึ่งก็เนื่องมาจากการเจ็บป่วยของร่ายกาย แขนขวามีอาการไหล่ติด ยกไม่ขึ้นเจ็บปวดร้าวไปทั้งสะบัก  ตอนนี้อาการดีขึ้นบ้างแล้ว ตั้งใจว่าจะพยายามรักษาตัวให้หายในสิ้นปีนี้  


วันนี้ผมอยากจะกล่าวถึงไวโอลินตัวหนึ่ง  ตามหัวเรื่องที่ว่าไว้ ไวโอลินต่อหัว  มันมีลักษณะเป็นอย่างไร แล้วทำไมถึงได้สนใจเรื่องนี้  ก่อนอื่นเรามาดูภาพรวมของไวโอลินคันนี้


ซึ่งเจ้าของคุณแซม  ให้แก้ไขปัญหาแตก ทั้งหน้าทั้งหลัง  เท่าที่ดูเขาผ่านการซ่อมมาแล้วอย่างน้อยก็ 2 ครั้ง  ผมว่าเขาสวยดีแผ่นหลังชิ้นเดียว  มีรอยแตกยาว  แผ่นหน้าแตกค่อนข้างเยอะ 
มีหมุดฝังไว้ด้วย  ช่วยยึดไว้เวลาติดกาว  เปิดแผ่นหน้าขึ้นมาปรากฏว่ามี 3 ป้าย ติดอยู่ที่แผ่นหลัง  บอกเรื่องราวต่างๆ ที่เกิดขึ้นกับไวโอลินคันนี้ แผ่นหลังเขาขุดไสมาเรียบร้อยดี  จุดหนึ่งที่สังเกตุได้คือ บล็อคไม่เต็ม ไม่มีบล็อคด้านบนของโค้งตัวซี ซ้ายขวา  มีรอยแตกด้านใน ชมตามภาพแล้วกันนะครับ





บล็อคที่หายไป




Johann_Baptist_von Schweitzer  ภาพจาก Wikipedia





ส่วนของแผ่นหน้าจะมีรอยแตกมากกว่า  ปัจจัยข้อหนึ่งก็คือลักษณะของเนื้อไม้  แผ่นหน้าเป็นไม้สปรูซซึ่งเป็นไม้เนื้ออ่อน  และการตัดไม้แบบเค็ก ตามที่ผมเคยเรียก ก็เป็นอีกปัจจัยที่มีโอกาสแตกได้ง่ายกว่าและหนักกว่าแผ่นหลังมาก  ที่สำคัญคือมีรอยแตกร้าวมาถึงเบสบาร์ซึ่งต้องจัดการให้ดี  เนื้อไม้บางส่วนหายไป มีการซ่อมปะไว้  แต่ภายในดูไม่ดีนักเป็นจุดตั้งซาวด์โพสพอดีด้วย 












จัดการซ่อม










ทำไมต้องต่อห้ว

ดูเผินๆ ถ้าไม่ได้สังเกตุอะไรก็ดูเหมือนหัวไวโอลินธรรมดาทั่วไป  แต่มองให้ดีเราจะเห็นบริเวณฐานคอจะมีรอยต่ออยู่  หรือว่าไวโอลินคันนี้มันได้ซ่อมเปลี่ยนหัวมาแล้ว  คุณแซมบอกว่ามันเป็นอย่างนี้ของมัน ไม่ได้ซ่อมอะไร  

แล้วทำไมเขาต้องทำให้มันยุ่งยากอย่างนี้ล่ะ  หลายๆ ท่านคงสงสัย ?



ตัดเป็นแนวฉาก  เพิ่มแรงยึดจับ

จุดที่ตัด ตรงแนวขอบของนัทพอดี

คำตอบในทัศนะของผม  มันเป็นเรื่องของกระบวนการหรือวิธีการการผลิตของช่างซึ่งอาจจะแตกต่างกันไป  ช่างท่านนี้เขาอาจจะรู้สึกว่าขุดโพรงลูกบิด (pegbox) แบบเดิมๆ ที่ใช้สิ่วขุด เซาะ เจาะลงไปมันไม่ถนัด ยุ่งยากก็ลองวิธีอื่นดู เลยตัดมันออกมาเลยจะได้ขุด เจาะ เซาะให้ถนัดมือ แล้วค่อยประกอบเข้าไปใหม่ตามรอยเดิม แค่นี้ก็สิ้นเรื่อง  แต่ก็มีเทคนิคในการตัดด้วย คือตัดเป็นแนวตั้งฉากเพื่อเพิ่มแรงยึดจับ และเพิ่มหน้าสัมผัสการติดกาวด้วย แข็งแรงกว่าการตัดตรงมาก  


บทเรียนทีี่ได้คือ ทำให้รู้ว่าสิ่งต่างๆ ในโลกไม่มีอะไรที่ผิด หรือถูกเสมอไป  สะท้อนได้แม้แต่การทำไวโอลิน ไม่ได้จำเป็นเสมอไปว่า  ต้องทำแบบนี้เท่านั้นถึงจะถูก หรือถ้าไม่ทำแบบนี้คือผิด  .....ช่างท่านนี้เขาคงทำแบบนี้จนคุ้นเคย  จนถนัดกลายเป็นความเชี่ยวชาญ   วิธีแบบเดิมคงกลายเป็นเรื่องที่ยุ่งยากสำหรับเขา....

2 เมษายน 2557

กบไสไม้กับงานไวโอลิน

กบท้องเรือ


อยากจะรีวิวข้อเขียนที่เคยทำไว้เมืื่อซัก 3 ปีก่อน  กลับมาได้อ่านเรื่องตนเองได้เขียนคิดว่าน่าจะเป็นประโยชน์อยู่  ขอนำกลับมาปัดอีกครั้ง


กบผิวแบบหนึ่ง
กบไสไม้เครื่องมือพื้นฐานสำหรับงานไม้ด้วยและเป็นเครื่องมือสำคัญตัวหนึ่งในการทำไวโอลิน กบทำหน้าที่ไสปรับผิวหน้าของไม้ให้เรียบ  มีหลายชนิด  หลายรูปแบบ ขึ้นอยู่กับลักษณะของงานที่ทำ  ที่เรารู้จักกันดีทั่วไป ก็จะเป็น กบล้าง กบผิว  สำหรับกบทั้ง 2 แบบนี้ในงานไวโอลินก็ต้องมีไว้ใช้  มีไว้ซักตัวก็น่าจะเพียงพอ ยาวซัก 10 นิ้ว เป็นอันใช้ได้  ใช้ไสปรับหน้าไม้ให้เรียบและการเพลาะไม้




ตัวนี้เป็นกบล้างแบบหนึ่ง ยาว 7 นิ้ว ทำขึ้นเอง


อยากจะเพิ่มอีกนิดขนาดกบที่ผมเขียนไว้อาจจะดูแปลกๆ ไปบ้าง  ไม่ได้มาตรฐานอย่างในท้องตลาด ถ้าเราทำกบเองจะทำให้มีขนาดเท่าไหร่ก็ได้  ไม่จำเป็นต้องเหมือนในท้องตลาดทั่วไปที่เขาทำขาย  เอาเป็นว่าให้มันเหมาะกับงานของเราเป็นใช้ได้ครับ









กบในงานไวโอลินมันมีลักษณะพิเศษเฉพาะของมันลงไป   ตอนที่เคยเขียนไว้บอกว่าเป็นกบท้องเรือ ก่อนหน้าก็ไม่เคยรู้จักมาก่อน  ที่แรกผมเข้าใจว่าเป็นกบที่ใช้ไสท้องเรือจริงๆ  ตามประสาซื่อและขาดประสบการณ์  อันที่จริงที่เข้าใช้ชื่อนี้ก็เนื่องจากลักษณะของท้องกบ  มันมีลักษณะเหมือนท้องเรือ ใช้ในงานที่ต้องการความโค้งเว้าในลักษณะนี้  การทำเครื่องดนตรีต่างๆ จะใช้เยอะ โดยเฉพาะเครื่องสายทั้งหมดก็ว่าได้

กบท้องเรือ

ลักษณะท้องกบ มองจากด้านข้าง

ท้องกบอีกมุมหนึ่ง

ขนาดของกบท้องเรือ  มันก็ไม่ได้มีข้อจำกัดอะไรว่าจะต้องขนาดเท่านั้นเท่านี้เสมอไป  ในส่วนที่ผมใช้อยู่มีอยู่หลายขนาดมาก  ตัวใหญ่สุดก็น่าจะยาวซัก 6 นิ้วน่าจะได้  แล้วก็ไล่ๆ กันลงมา  จนเล็กสุดก็น่าจะซักเหรียญ 10

กบท้องเรือขนาดต่างๆ 

สำหรับการใช้งานก็จะเริ่มจากตัวใหญ่ก่อนเป็นการไสหยาบพื้นที่มากกินเนื้อไม้ลึก  แต่การเริ่มขุดควรใช้สิ่วโค้งน่าจะเป็นวิธีการที่เหมาะสมกว่า เพราะใช้เวลาน้อยกว่า เนื้อไม้ที่ขุดออกเป็นชิ้นเป็นอันมากกว่าการใช้กบ  แต่ถ้ามีใครมาถามผมว่าแล้วใช้กบอย่างเดียวละได้ไหม..... ก็คงตอบว่าได้  แต่มันเหนื่อยและใช้เวลานาน คนไม่เคยทำอาจจะท้อได้   ตอนแรกๆ ผมก็เคยทำแบบนั้นมาก่อน  ไม่รู้ใครแนะนำจริงๆ แล้วมันไม่ควร  


การขุดด้านใน ด้วยสิ่วโค้ง

ตามด้วยกบท้องเรือตัวใหญ่

แล้วค่อยมาใช้ตัวที่มีขนาดเล็กลงมา


กบทวาย หรือกบผีเสื้อ

นอกจากนั้นก็จะมี กบทวายหรือกบผีเสื้อ ลักษณะยาว ๆ ใช้ในงานไสโค้งเช่นกัน เก็บขอบมุมได้ดี  มีหลายขนาดตามแต่การใช้งาน  ตัวเล็กสามารถซอกแซกได้ดีกว่า








12 กุมภาพันธ์ 2557

แต่งแติม Ideal

Ideal .....ไวโอลินที่คิดฝัน




ประมาณช่วงกลางปี 56 ผมได้คิดฝันถึงไวโอลินตัวหนึ่ง ทีแรกมันเป็นเหมือนภาพฝันที่ลอยอยู่กลาง
อากาศ  จนวันหนึ่งผมได้ไวโอลินเก่ามาตัวหนึ่ง ดูจากสภาพแล้วที่ได้รับมาแล้ว มันหนักกว่าที่ผมคาดไว้เยอะเลย  ผมตัดสินใจทิ้งชิ้นส่วนไปหลายอย่าง  แล้วเอาส่วนที่เหลือ เช่น แผ่นหลัง กับโครงด้านข้างมาสร้างเป็น Ideal  โดยทำแผ่นหน้ากับคอขึ้นมาใหม่ ไปผลออกมาก็เรียกว่าสำเร็จตามที่ผมไ้ด้ตั้งเป้าไว้

Ideal  ที่แล้วเสร็จมาครั้งแรก
มันดูแปลกตาดีสำหรับผมในครั้งแรก มีหลายๆ ท่านสงสัยว่ามันมีเสียงไม๊......  เสียงมันจะออกตรงไหน  ไม่เ็ห็นมีช่องเสียงเลย  ผมต้องชี้บอกว่ามันมีเสียง ช่องเสียงมันอยู่ใต้ฟิงเกอร์บอรด์นะ 

ผมมาเริ่มปรับแต่ง Ideal อีกครั้ง ในระหว่างที่กำลังสร้าง น้องจินตนการอยู่  เรียกว่าทำไปคิดไป เพื่อนำเอาแนวคิดมาใช้กับการสร้างน้องจินตนาการด้วย เรื่องการออกแบบช่องเสียงมันมีความเกี่ยวเนื่องหรือเกี่ยวข้องกับแท่งซาวด์โพส และการกระจายตัวของเสียง  

แนวคิดหนึ่งที่อยากจะแต่งเติมให้กับ ideal คือเรื่องของช่องเสียง ช่องเสียงเดิมเป็นช่องกลม 3 ช่องอยู่ใต้ฟิงเกอร์บอร์ด ที่อยากจะเพิ่มก็เพื่อให้เสียงมีการกระจายตัวที่ดีขึ้น มีพลังมากขึ้น  แต่การที่จะใสช่องเสียงแบบ F-hole เหมือนเดิม คิดว่าช่องเสียงจะมากเยอะเกินไป   ดังนั้นสิ่งที่ผมคิดก็จะใช้พื้นฐานของ F-hole เดิมแต่จะไม่ีเปิดทั้งหมด  เนื้อไม้แผ่นหน้าจะไม่ถูกตัดขาดจากกัน  จะเป็นกลุ่มของช่องเสียงเล็กๆ หลายขนาดเรียงกันไป ตามแนวของ F-hole ซึ่งจะยังคงให้ความแข็งแรงกับไม้แผ่นหน้าได้ดีกว่า แบบดั้งเดิมซึ่งผมจะสังเกตุเห็นว่าไวโอลินเก่าหลายๆ ตัว  ช่องเสียงด้านสาย E มักจะถูกแท่้งซาวด์โพส ดันจะเผยอออกมา  

นอกจากการเพิ่มช่องเสียงให้กับ Ideal แล้ว ก็ยังถือโอกาสปรับแต่งแผ่นหน้าของ Ideal ให้บางลงอีกเล็กน้อย  สีจะดูอ่อนกว่าเมื่อตอนแรก  การปรับแต่ง แต่งเติม Ideal ครั้งนี้ถือว่าให้ผลที่ดีขึ้นเป็นที่น่าพอใจ  ให้น้ำเสียงที่ดีในทุกด้าน  ถือว่าผมได้ทำในสิ่งปรารถณาสำเร็จแล้ว